Inkomensafhankelijke bijdrage

De inkomensafhankelijke bijdrage is een percentage van je inkomen dat je betaalt voor de basisverzekering via de Belastingdienst. In tegenstelling tot de nominale premie, die je rechtstreeks aan je verzekeraar betaalt, wordt de inkomensafhankelijke bijdrage geïnd door de Belastingdienst en afgedragen aan het Zorgverzekeringsfonds. Het percentage bedraagt in 2025 ongeveer 5,32% van je inkomen tot het maximumbijdrage-inkomen van ongeveer €70.000. Boven dit bedrag betaal je geen aanvullende bijdrage meer.

De inkomensafhankelijke bijdrage geldt voor iedereen die in Nederland woont en verzekerd is voor de Zorgverzekeringswet, ongeacht of je 18 jaar of ouder bent. Ook voor kinderen wordt deze bijdrage betaald, maar dit gaat automatisch via de belastingaangifte van de ouders of verzorgers. Voor werknemers wordt de bijdrage vaak automatisch ingehouden op het maandsalaris, net als loonheffing en andere belastingen. Zelfstandigen en ondernemers betalen de bijdrage via hun voorlopige aanslag inkomstenbelasting, waarbij ze maandelijks of per kwartaal een bedrag afdragen.

Het idee achter de inkomensafhankelijke bijdrage is solidariteit: mensen met een hoger inkomen dragen meer bij aan het zorgstelsel dan mensen met een lager inkomen, terwijl iedereen recht heeft op dezelfde basiszorg. Dit maakt de zorgverzekering socialer en toegankelijker.

De bijdrage wordt berekend over verschillende inkomenssoorten: loon uit dienstverband, winst uit onderneming, uitkeringen, en bepaalde andere inkomsten. Niet alle inkomsten tellen mee – vermogen en sommige kapitaalinkomsten bijvoorbeeld niet. De Belastingdienst berekent jaarlijks in je aangifte inkomstenbelasting het exacte bedrag dat je verschuldigd bent of terugkrijgt.

Als je inkomen tijdens het jaar wijzigt, bijvoorbeeld door een nieuwe baan of ontslag, verandert ook je inkomensafhankelijke bijdrage. De Belastingdienst past dit aan in je voorlopige aanslag. Bij een te hoge of te lage betaling wordt dit verrekend na je definitieve aangifte.

Voor mensen met een laag inkomen kan de totale premielast (nominale premie plus inkomensafhankelijke bijdrage) zwaar zijn, daarom bestaat er zorgtoeslag als tegemoetkoming.